Obowiązek rejestracji lub zatwierdzenia działalności podmiotów działających na rynku wytwórców żywności wynika z art. 61-67 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia (tekst jednolity: Dz. U. z 2017 r., poz. 149). Ustawa precyzuje, że państwowy powiatowy inspektor sanitarny jest organem właściwym w sprawach rejestracji, zatwierdzania, zawieszania oraz cofania zatwierdzenia zakładów, które m.in.: produkują lub wprowadzają do obrotu żywność pochodzenia niezwierzęcego.
Rejestracja jest wymagana w odniesieniu do:
* podmiotów działających na rynku spożywczym prowadzących produkcję pierwotną;
* działalności w zakresie dostaw bezpośrednich;
* podmiotów prowadzących rolniczy handel detaliczny żywnością pochodzenia niezwierzęcego;
* gospodarstw agroturystycznych;
* zakładów prowadzących działalność gospodarczą w zakresie pośrednictwa w sprzedaży żywności „na odległość” (sprzedaży wysyłkowej), w tym sprzedaży przez Internet.
Państwowa Inspekcja Sanitarna sprawuje nadzór w zakresie bezpieczeństwa żywności nad produkcją podstawową oraz nad działaniami z nią powiązanymi. Nadzorowi podlegają więc m.in.:
* produkcja, uprawa lub hodowla produktów roślinnych, takich jak.: ziarna, owoce, warzywa i zioła (od etapu zbioru),
* ich transport w obrębie gospodarstwa,
* przechowywanie i obróbka produktów (bez istotnej zmiany ich charakteru) na terenie gospodarstwa,
* dalszy ich transport do zakładu.
Organom urzędowej kontroli żywności przysługuje prawo:
* wstępu do pomieszczeń zakładu o każdej porze;
* badania procesów technologicznych i receptur w zakresie niezbędnym do zrealizowania celu kontroli;
* przeglądania ksiąg i innych dokumentów;
* podejmowania innych czynności niezbędnych do wyjaśnienia sprawy, zgodnie z zakresem uprawnień w ramach urzędowych kontroli.