Wyniki spisu stanowią wyznacznik dla tworzenia budżetów przez samorządy oraz  podstawę określania wysokości subwencji państwowych czy dotacji dla gmin i województw. Ponadto są  wykorzystywane przez kluczowe resorty do planowania działań w zakresie oświaty, ochrony zdrowia, polityki żywnościowej, finansów, zagospodarowania przestrzennego, potrzeb mieszkaniowych czy gospodarki wodno- ściekowej. Wysokość dotacji unijnych oraz liczba miejsc w Parlamencie Europejskim zależą m.in. od liczby mieszkańców, określonej wynikami ostatniego spisu.
Obowiązkiem spisowym objęci zostali wszyscy mieszkańcy Polski (Polacy i cudzoziemcy), którzy  stale mieszkają lub przebywają czasowo na terenie Polski. Jak również  Polacy przebywający czasowo za granicą. Przedmiotem spisu są również mieszkania, budynki, obiekty zbiorowego zamieszkania i inne zamieszkane pomieszczenia nie będące mieszkaniami.
Dane podawane w spisie dotyczą stanu na dzień 31 marca 2021 r. na godz. 24:00, a z treścią pytań, zawartych w formularzu można zapoznawać się pod adresem https://spis.gov.pl/lista-pytan-w-nsp-2021/.
Podstawową metodą spisu jest samospis internetowy poprzez formularz spisowy dostępny na stronie spis.gov.pl już od pierwszego dnia spisu.
Każda z osób podlegających spisowi będzie również mogła skorzystać ze spisu „na żądanie” - wystarczy zadzwonić na Infolinię  spisową pod numer telefonu 22 279 99 99.
Jeżeli ktoś nie ma komputera, dostępu do Internetu lub potrzebuje pomocy by się spisać, będzie mógł skorzystać  bezpłatnie  z udostępnionego na terenie gminy lub w Urzędzie Statystycznym w Lublinie i jego Oddziałach pomieszczenia ze stanowiskiem komputerowym umożliwiającym przeprowadzenie samospisu.  Taka forma spisu będzie możliwa tylko w przypadku gdy sytuacja epidemiczna na to pozwoli.
Z osobami, które nie spiszą się samodzielnie skontaktuje się rachmistrz, aby zrealizować spis w formie wywiadu telefonicznego lub – jeśli będzie to konieczne – bezpośredniego, z zachowaniem wymogów bezpieczeństwa.
Rozpoczynając wywiad rachmistrz musi podać swoje dane identyfikacyjne (tj. imię i nazwisko oraz urząd statystyczny, który reprezentuje). Tożsamość rachmistrza telefonicznego lub terenowego  można zweryfikować dzwoniąc na Infolinię spisową pod numer telefonu 22 279 99 99 oraz w aplikacji „Sprawdź rachmistrza” na stronie spis.gov.pl.
Dane zbierane w spisie są bezpieczne. Osoby wykonujące prace spisowe są obowiązane do przestrzegania tajemnicy statystycznej. Przed przystąpieniem do pracy są pouczani o istocie tajemnicy statystycznej i sankcjach za jej niedotrzymanie.
Wszystkie dane osobowe przetwarzane w ramach prac spisowych są poufne i podlegają szczególnej ochronie, na zasadach określonych w ustawie o statystyce publicznej oraz w ustawie o ochronie danych osobowych. Dane osobowe od momentu ich zebrania stają się danymi statystycznymi i objęte są tajemnicą statystyczną. Zasada tajemnicy statystycznej ma charakter absolutny, jest wieczysta, obejmuje wszystkie dane osobowe i nie przewiduje żadnych wyjątków dających możliwość jej uchylenia. W procesie przetwarzania danych osobowych uczestniczą wyłącznie osoby upoważnione przez Administratora Danych do przetwarzania danych osobowych z zachowaniem zasady wiedzy koniecznej. Dane jednostkowe są anonimizowane.
Administratorem danych osobowych jest Prezes Głównego Urzędu Statystycznego.
Dane pozyskane podczas spisów mogą być wykorzystywane wyłącznie do opracowań, zestawień i analiz statystycznych oraz do aktualizacji operatów do badań statystycznych prowadzonych przez służby statystyki publicznej. Udostępnianie lub wykorzystywanie danych uzyskanych w spisach dla innych niż podane celów jest zabronione, pod rygorem odpowiedzialności karnej.