ZUS finansuje rehabilitację osobom, którym grozi trwała utrata zdolności do pracy. Chodzi o pacjentów, u których leczenie daje realną szansę na powrót do aktywności zawodowej. Z programu prewencji skorzystają więc osoby pracujące, które są ubezpieczone w ZUS, a także przebywające na zasiłku chorobowym lub świadczeniu rehabilitacyjnym. Program obejmuje też osoby na rencie z tytułu niezdolności do pracy, pod warunkiem że jest to renta okresowa.

ZUS realizuje od lat rehabilitację w kilku rodzajach schorzeń: narządu ruchu, układu krążenia, narządu głosu, układu oddechowego, chorobach psychosomatycznych i schorzeniach onkologicznych po leczeniu nowotworu piersi. Do tej listy dołącza od lutego wczesna rehabilitacja narządu ruchu po wypadku. A od kwietnia program obejmie również schorzenia ośrodkowego układu nerwowego.

Dla kogo nowe profile rehabilitacji?

Z wczesnej rehabilitacji powypadkowej skorzystają na przykład osoby, które są po świeżych urazach, po operacji wczesnych zmian pourazowych lub zakończyły leczenie na oddziale urazowo-ortopedycznym.

Rehabilitacja schorzeń neurologicznych obejmie na przykład osoby, które mierzą się ze stwardnieniem rozsianym, chorobą Parkinsona, przeszły udar mózgu albo uraz czaszki, czy zapalenie mózgu lub rdzenia kręgowego. Wskazaniem jest też stan po operacji łagodnego guza śródczaszkowego.

Zaczynamy od wniosku

Papierowy wniosek o rehabilitację wypełnia lekarz, u którego leczy się ubezpieczony. Pacjent dostarcza go do ZUS. Jest też prostsza droga: lekarz może wysłać wniosek prosto do Zakładu przez internet, za pomocą Platformy Usług Elektronicznych ZUS lub aplikacji mobilnej „mZUS dla Lekarza”.

Kolejny etap to badanie u lekarza orzecznika ZUS, który ustali, czy rehabilitacja jest potrzebna, daje szansę na powrót do zdrowia i czy nie ma do niej przeszkód. Lekarz może też wydać orzeczenie na podstawie samej dokumentacji medycznej. Od orzeczenia już tylko krok do skierowania na rehabilitację, czyli wyznaczenia terminu i miejsca.

Jak wygląda rehabilitacja?

ZUS kieruje na rehabilitację w systemie stacjonarnym (to całodobowy pobyt w ośrodku) lub ambulatoryjnym (gdy pacjent codziennie dojeżdża na zabiegi w wyznaczonych godzinach). Turnus trwa zazwyczaj 24 dni. Lekarz z ośrodka dostosowuje program rehabilitacji do rodzaju schorzenia. W pakiecie są niezbędne badania, fizjoterapia, edukacja zdrowotna i zajęcia, które wspierają psychikę.

Pacjent nie ponosi żadnych kosztów związanych leczeniem, zakwaterowaniem i wyżywieniem. ZUS pokrywa też koszt przejazdu najtańszym środkiem komunikacji publicznej. Rehabilitowany nie musi korzystać z urlopu wypoczynkowego, bo lekarz z ośrodka wystawi mu zwolnienie na czas turnusu.

W 2023 roku z prewencji rentowej skorzystało ponad 48 tysięcy osób, w tym aż 75 proc. zakończyło program z poprawą stanu zdrowia. Najwięcej pacjentów, bo aż 80 proc., potrzebowało rehabilitacji narządu ruchu. ZUS nie ma własnych ośrodków rehabilitacyjnych, dlatego zawiera umowy z placówkami zewnętrznymi na terenie całej Polski. Szczegółowe informacje o prewencji rentowej są na stronie internetowej ZUS.

Małgorzata Korba

rzecznik ZUS w województwie lubelskim